روغن موتور هم نایاب می‌شود؟ / پشت‌پرده گرانی عجیب روغن خودرو و فروش اجباری فیلتر

به گزارش راهبرد فردا، بازار روغن موتور در روزهای پایانی مهر ۱۴۰۵ با شرایطی متفاوت از ماه‌های گذشته روبه‌رو شده است. بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد برخی روغن‌های موتور چهارلیتری با نرخ‌هایی بین سه تا پنج میلیون تومان عرضه می‌شوند. هم‌زمان، گزارش‌های میدانی از مشکلات شبکه توزیع و الزام برخی فروشندگان به خرید فیلتر و کالاهای جانبی همراه با روغن موتور حکایت دارد. این وضعیت نه‌تنها سرمایه در گردش فروشندگان را تحت فشار قرار داده، بلکه احتمال انتقال هزینه‌های اضافی به مصرف‌کنندگان را نیز افزایش داده است. اکنون پرسش اصلی این است که گرانی روغن موتور تا چه اندازه ناشی از هزینه تولید است و چه سهمی از آن به اختلال در توزیع مربوط می‌شود؟

قیمت روغن موتور در مهر ۱۴۰۵ چقدر شده است؟

قیمت روغن موتور در ماه‌های اخیر افزایش قابل‌توجهی را تجربه کرده و اختلاف قیمت میان برندها و محصولات مختلف نیز بیشتر به چشم می‌آید.

بررسی نمونه‌هایی از قیمت‌های اعلام‌شده در بازار نشان می‌دهد روغن موتور چهارلیتری بهران رانا با گرانروی 20W-50 حدود سه میلیون و ۱۹۰ هزار تومان قیمت دارد. برای روغن موتور چهارلیتری کاسپین با گرانروی 10W-40 نیز نرخ حدود سه میلیون و ۶۰۰ هزار تومان گزارش شده و قیمت یک نمونه چهارلیتری کاسترول GTX به حدود پنج میلیون تومان رسیده است.

البته این محصولات از نظر برند، مشخصات فنی، گرانروی و سطح عملکرد لزوماً یکسان نیستند و مقایسه آن‌ها تنها تصویری از دامنه قیمت‌های بازار ارائه می‌دهد.

جدول قیمت برخی روغن موتورهای چهارلیتری در مهر ۱۴۰۵

این قیمت‌ها نمونه‌هایی از نرخ‌های گزارش‌شده بازار در ۲۹ مهر ۱۴۰۵ هستند و به معنای قیمت مصوب، نرخ یکسان تمام فروشگاه‌ها یا امکان خرید قطعی با این مبالغ نیستند.

پشت‌پرده فروش اجباری روغن موتور و فیلتر چیست؟

یکی از مهم‌ترین مشکلات مطرح‌شده از سوی فعالان بازار، شیوه فروش برخی محصولات در شبکه توزیع روغن موتور است.

براساس گزارش‌های میدانی، بعضی فروشندگان برای دریافت روغن موتورهای پرتقاضا ناچار می‌شوند کالاهای دیگری مانند فیلتر روغن و فیلتر هوا را نیز به‌صورت هم‌زمان خریداری کنند.

در یکی از روایت‌های منتشرشده، فروشنده‌ای توضیح داده که برای دریافت یک کارتن حاوی شش عدد روغن موتور، خرید مجموعه‌ای شامل ۲۴ فیلتر نیز به او تحمیل شده است.

این شیوه فروش می‌تواند مشکل مهمی برای فروشندگان ایجاد کند؛ زیرا تقاضا برای تمام کالاهای موجود در یک بسته اجباری یکسان نیست.

ممکن است روغن موتور به‌سرعت فروخته شود، اما بخشی از فیلترها برای مدت طولانی در انبار باقی بمانند. در نتیجه، فروشنده برای خرید محصولات پرفروش به سرمایه بیشتری نیاز پیدا می‌کند و بخشی از منابع مالی او در کالاهای کم‌تقاضا قفل می‌شود.

البته این روایت‌ها باید از نظر گستردگی و نقش شرکت‌های مختلف بررسی شوند و نمی‌توان بدون مستندات کافی ادعا کرد که تمام تولیدکنندگان یا توزیع‌کنندگان چنین رویه‌ای دارند.

فروش اجباری چگونه روغن موتور را برای مردم گران می‌کند؟

برای درک اثر فروش اجباری باید به هزینه تأمین کالا از نگاه فروشنده توجه کرد.

فرض کنیم یک فروشگاه برای خرید روغن موتور موردنیاز مشتریان خود، مجبور شود چند میلیون تومان کالای جانبی نیز خریداری کند. در چنین شرایطی، فروشگاه علاوه بر هزینه روغن موتور، باید منابع مالی موردنیاز برای خرید فیلترهای اضافی را تأمین کند.

اگر این فیلترها به‌سرعت فروخته نشوند، سرمایه فروشگاه برای مدت بیشتری در انبار باقی خواهد ماند. به این ترتیب هزینه تأمین مالی، خواب سرمایه و نگهداری کالا افزایش می‌یابد.

این هزینه ممکن است از طریق افزایش قیمت سایر محصولات یا کاهش تخفیف‌های فروش به مصرف‌کننده منتقل شود.

بنابراین، مسئله فروش اجباری تنها به رابطه میان عمده‌فروش و خرده‌فروش محدود نیست و می‌تواند بر قیمت نهایی خرید برای رانندگان نیز تأثیر بگذارد.

آیا فروش اجباری فیلتر همراه روغن موتور قانونی است؟

براساس ماده ۶۴ قانون نظام صنفی کشور، فروش اجباری یک یا چند نوع کالا یا خدمت همراه کالای دیگر، از مصادیق تخلف صنفی محسوب می‌شود.

در صورت احراز فروش اجباری کالا، قانون برای فروشنده متخلف الزام به پس گرفتن کالای تحمیلی و جریمه نقدی متناسب با قیمت کالای تحمیل‌شده را پیش‌بینی کرده است.

بنابراین، اگر فروش کالای پرتقاضا به خرید اجباری کالای دیگری مشروط شود، موضوع قابلیت بررسی از سوی مراجع نظارتی را دارد.

با این حال، تشخیص وقوع تخلف در هر پرونده نیازمند بررسی شرایط قرارداد، فاکتورها و مستندات خریدوفروش است.

از سوی دیگر، فروش یک بسته خدماتی اختیاری با قیمت مشخص را نباید به‌صورت خودکار با فروش اجباری یکسان دانست. مسئله اصلی، تحمیل کالایی است که خریدار تمایلی به خرید آن ندارد و امکان خرید مستقل محصول موردنیاز نیز از او سلب شده است.

روغن موتور در ایران کم شده یا توزیع آن مشکل دارد؟

افزایش قیمت روغن موتور لزوماً به معنای کمبود قطعی این محصول در سطح کشور نیست. بازار ممکن است در شرایطی با افزایش نرخ مواجه شود که تولید ادامه دارد، اما شیوه توزیع یا میزان عرضه به برخی فروشندگان دچار اختلال شده است.

در ماه‌های گذشته نیز گزارش‌هایی درباره کاهش عرضه برخی محصولات، افزایش قیمت و مشکلات شبکه توزیع منتشر شده بود.

از سوی دیگر، کاهش تولید، افزایش هزینه مواد اولیه، بسته‌بندی، انرژی و حمل‌ونقل می‌تواند بر قیمت تمام‌شده روغن موتور تأثیر بگذارد.

بنابراین برای تشخیص اینکه بازار واقعاً با کمبود تولید مواجه است یا مشکل اصلی به شبکه توزیع مربوط می‌شود، باید اطلاعات تولید کارخانه‌ها، موجودی انبارها، میزان عرضه و قیمت فروش در حلقه‌های مختلف بررسی شود.

صرف افزایش قیمت در چند فروشگاه یا دشوار شدن دسترسی به یک برند مشخص، برای اعلام نایابی سراسری روغن موتور کافی نیست.

عرضه روغن موتور با نرخ مصوب از اول آبان آغاز می‌شود؟

در روزهای اخیر خبر دیگری نیز درباره برنامه عرضه مستقیم روغن خودرو و لاستیک در تهران منتشر شده است.

رضا عباس‌آبادی، رئیس کمیسیون لاستیک و روغن خودرو اتاق اصناف ایران، اعلام کرده است که قرار است از ابتدای آبان، عرضه مستقیم این محصولات در ۳۰۰ نقطه تهران با نرخ مصوب انجام شود.

در این طرح، تعاونی‌ها مسئول تأمین کالا برای واحدهای صنفی دارای مجوز هستند و عرضه به مصرف‌کنندگان از طریق این واحدها انجام خواهد شد.

هدف این برنامه، بهبود دسترسی فروشندگان مجاز به کالا و کاهش مشکلات ناشی از واسطه‌گری در شبکه توزیع است.

با این حال، مشخص شدن نتیجه واقعی طرح به میزان عرضه کالا، نحوه نظارت و امکان خرید مصرف‌کنندگان با قیمت اعلام‌شده بستگی دارد.

بیشتر بخوانید

عرضه روغن و لاستیک دولتی در ۳۰۰ نقطه تهران + جزئیات

آب رادیاتور تمام شده؟ این اتفاقات خطرناک در انتظار موتور خودرو است

قیمت خودرو امروز چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵ / نوسان قیمت محصولات ایران‌خودرو و سایپا

هزینه تعویض روغن خودرو چقدر افزایش پیدا کرده است؟

برای بسیاری از رانندگان، افزایش قیمت روغن موتور به معنای رشد هزینه سرویس دوره‌ای خودرو است.

هزینه تعویض روغن فقط به خرید روغن محدود نمی‌شود و بسته به نوع خودرو، حجم روغن موردنیاز، فیلتر روغن، فیلتر هوا و اجرت تعویض متفاوت خواهد بود.

به‌عنوان مثال، اگر خودرویی به چهار لیتر روغن موتور نیاز داشته باشد و قیمت محصول انتخابی سه میلیون و ۶۰۰ هزار تومان باشد، هزینه روغن به‌تنهایی همین مبلغ خواهد بود.

در صورتی که هزینه فیلترها و اجرت نیز به آن اضافه شود، مبلغ نهایی بیشتر خواهد شد.

برای مقایسه دقیق، رانندگان بهتر است از تعمیرگاه یا تعویض‌روغنی بخواهند قیمت روغن، فیلترها و اجرت خدمات را جداگانه اعلام کند.

این تفکیک مشخص می‌کند چه بخشی از هزینه مربوط به افزایش قیمت روغن است و چه مبلغی بابت قطعات یا خدمات پرداخت می‌شود.

آیا می‌توان تعویض روغن خودرو را به تأخیر انداخت؟

افزایش هزینه سرویس خودرو ممکن است برخی رانندگان را به تعویق تعویض روغن ترغیب کند؛ اما این تصمیم می‌تواند پیامدهای فنی و مالی داشته باشد.

روغن موتور وظیفه کاهش اصطکاک، روان‌کاری قطعات و کمک به کنترل دمای موتور را بر عهده دارد. با گذشت زمان و کارکرد، ویژگی‌های روغن تغییر می‌کند و ممکن است توان روان‌کاری آن کاهش یابد.

ادامه رانندگی با روغن فرسوده یا نامناسب می‌تواند احتمال آسیب به قطعات داخلی موتور را افزایش دهد.

به همین دلیل، زمان تعویض روغن باید براساس دفترچه راهنمای خودرو، نوع روغن، میزان کارکرد و شرایط استفاده تعیین شود؛ نه صرفاً براساس افزایش قیمت بازار.

همچنین خرید روغن ارزان اما نامتناسب با مشخصات فنی موتور ممکن است در نهایت هزینه بیشتری ایجاد کند.

چگونه روغن موتور مناسب را با قیمت منصفانه بخریم؟

نخستین نکته هنگام خرید روغن موتور، توجه به استاندارد و گرانروی توصیه‌شده برای خودرو است. دو روغن با برند یا قیمت مشابه الزاماً ویژگی‌های یکسانی ندارند.

خریداران باید مشخصات فنی روغن را با نیاز موتور تطبیق دهند و اصالت بسته‌بندی، وضعیت پلمب، تاریخ تولید و اطلاعات درج‌شده روی محصول را بررسی کنند.

همچنین مقایسه قیمت یک محصول کاملاً یکسان در چند فروشگاه می‌تواند تصویر دقیق‌تری از وضعیت بازار ارائه دهد.

دریافت فاکتور معتبر نیز اهمیت دارد؛ زیرا در صورت بروز اختلاف درباره قیمت یا اصالت کالا، امکان پیگیری معامله را آسان‌تر می‌کند.

در نهایت، بازار روغن موتور با مجموعه‌ای از چالش‌های تولید، توزیع و قیمت‌گذاری روبه‌روست. گزارش‌های مربوط به فروش اجباری فیلتر نشان می‌دهد بخشی از مشکل ممکن است در شیوه تأمین کالا برای فروشندگان شکل گرفته باشد.

آنچه اکنون اهمیت دارد، شفاف شدن مسیر توزیع و اجرای واقعی برنامه عرضه مستقیم روغن موتور از ابتدای آبان است؛ زیرا گرانی بیشتر این محصول مستقیماً هزینه نگهداری خودرو را برای میلیون‌ها راننده افزایش خواهد داد.