بورس تا ۷.۶ میلیون رفت و عقب نشست / رشد بازار تا کجا ادامه دارد؟
بورس تهران معاملات چهارشنبه را با هجوم خریداران آغاز کرد و شاخص کل برای مدتی از مرز ۷.۶ میلیون واحد عبور کرد؛ اما هرچه به پایان بازار نزدیک شدیم، فشار فروش بالا گرفت. شاخص در نهایت تنها ۳۵ هزار واحد مثبت ماند، شاخص هموزن منفی شد و ارزش معاملات خرد به رکورد تازهای رسید. سؤال حالا این است: بورس هنوز سوخت ادامه صعود را دارد یا بازار به مرحله استراحت رسیده است؟
به گزارش راهبرد فردا، معاملات بورس در روز چهارشنبه ۲۵ شهریور یکی از پرهیجانترین روزهای ماههای اخیر را پشت سر گذاشت.
پیش از بازگشایی بازار، بیش از ۳۱ هزار میلیارد تومان صف خرید شکل گرفته بود و در همان ساعت ابتدایی، شاخص کل با جهش بیش از ۱۰۰ هزار واحدی از محدوده ۷ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد نیز عبور کرد.
اما این وضعیت تا پایان معاملات دوام نیاورد. با افزایش قیمتها، عرضه نیز بهتدریج سنگین شد و بخشی از خریداران ترجیح دادند سود خود را شناسایی کنند. در نتیجه شاخص کل بخش بزرگی از رشد ابتدای روز را از دست داد.
بورس امروز در نهایت چقدر رشد کرد؟
شاخص کل بورس در پایان معاملات با افزایش ۳۵ هزار و ۶۶۱ واحدی، معادل ۰.۴۷ درصد، در ارتفاع ۷ میلیون و ۵۵۷ هزار واحد قرار گرفت.
اما تصویر شاخص هموزن متفاوت بود.
شاخص هموزن که وضعیت عمومیتر شرکتهای بورسی را بهتر نشان میدهد، ۱۳۲۱ واحد کاهش پیدا کرد و به محدوده ۲ میلیون و ۱۶ هزار واحد رسید.
این واگرایی پیام مهمی دارد: هرچند شاخص کل سبز باقی ماند، رشد در پایان معاملات دیگر به اندازه ابتدای بازار فراگیر نبود و بخشی از سهام کوچکتر وارد محدوده منفی شدند.
یک رکورد مهمتر از شاخص شکسته شد
شاید مهمترین اتفاق امروز نه عدد شاخص، بلکه ارزش معاملات باشد.
ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی به حدود ۶۸ هزار و ۳۳۱ میلیارد تومان رسید و رکورد تازهای ثبت کرد.
حجم معاملات نیز به حدود ۱۱۸ میلیارد برگه سهم رسید.
این عدد برای تحلیل آینده بورس اهمیت زیادی دارد. رشد شاخص بدون افزایش ارزش معاملات میتواند شکننده باشد؛ اما وقتی همزمان با افزایش قیمتها، حجم بالایی از سهام دستبهدست میشود، یعنی بازار با حضور جدی معاملهگران همراه است.
آیا پول هنوز وارد بورس میشود؟
در پایان معاملات امروز حدود ۲ هزار و ۲۰۴ میلیارد تومان خالص ورود پول به سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی ثبت شد.
بنابراین افزایش عرضه در نیمه دوم بازار به معنای خروج کامل خریداران نبود.
خریداران همچنان پول تازه وارد بازار کردند، اما در قیمتهای بالاتر، تعداد فروشندگانی که قصد شناسایی سود داشتند نیز افزایش یافت.
این دقیقاً همان نقطهای است که وضعیت بورس نسبت به هفتههای قبل حساستر میشود.
چرا بورس بالا میرود؟
بخشی از رشد اخیر بورس را میتوان به عقبماندگی بازار سهام از سایر داراییها مرتبط دانست.
در ماههای گذشته قیمت دلار، طلا و بسیاری از داراییهای واقعی رشد قابل توجهی داشتهاند. در مقابل، ارزش دلاری بسیاری از شرکتهای بورسی و نسبتهای ارزشگذاری بازار برای مدت طولانی تحت فشار باقی مانده بود.
با افزایش نرخ ارز و بالا رفتن ارزش جایگزینی شرکتها، سهام دوباره برای بخشی از سرمایهگذاران جذاب شده است.
از سوی دیگر، افزایش انتظارات تورمی باعث شده نگهداری ریال برای سرمایهگذاران جذابیت کمتری داشته باشد و بخشی از منابع به سمت انواع دارایی از جمله سهام، طلا و صندوقهای سرمایهگذاری حرکت کند.
بنابراین رشد فعلی بورس را نمیتوان فقط نتیجه یک عامل دانست؛ ترکیبی از افزایش نقدینگی، تغییر انتظارات تورمی، رشد نرخ ارز و ارزندگی نسبی برخی شرکتها در شکلگیری موج اخیر نقش داشتهاند.
ورود پول حقیقی یعنی پول جدید وارد بورس شده؟
اینجا یک نکته مهم وجود دارد.
وقتی گفته میشود مثلاً دو هزار میلیارد تومان «پول حقیقی وارد بورس شده»، معنای آن این نیست که دو هزار میلیارد تومان پول تازه به کل بازار سرمایه اضافه شده است.
هر خرید یک فروشنده نیز دارد.
اصطلاح ورود پول حقیقی در واقع نشان میدهد ارزش خرید سرمایهگذاران حقیقی از فروش آنها بیشتر بوده و طرف مقابل این معاملات عمدتاً بازیگران حقوقی بودهاند.
با این حال، همین شاخص میتواند نشان دهد تمایل سرمایهگذاران خرد برای در اختیار گرفتن سهام افزایش پیدا کرده است.
چرا بازار در نیمه دوم عقب نشست؟
بعد از چند روز صعود متوالی، طبیعی است که بخشی از معاملهگران به فکر ذخیره سود باشند.
امروز نیز همین اتفاق مشاهده شد.
در ابتدای بازار، تقاضا آنقدر زیاد بود که تقریباً هر موج عرضهای به سرعت توسط خریداران جذب میشد. اما از نیمه دوم معاملات، حجم فروش افزایش پیدا کرد و تقاضا دیگر قدرت ابتدای روز را نداشت.
سرانه فروش امروز نیز از سرانه خرید بالاتر بود؛ سرانه خرید حدود ۹۸ میلیون تومان و سرانه فروش حدود ۱۲۸ میلیون تومان ثبت شد.
این مسئله میتواند اولین نشانه افزایش جدی عرضه در سطوح فعلی باشد.
شاخص ۸ میلیونی چقدر نزدیک است؟
شاخص کل در پایان امروز حدود ۷ میلیون و ۵۵۷ هزار واحد قرار دارد؛ یعنی برای رسیدن به محدوده ۸ میلیون واحدی تقریباً به ۵.۹ درصد رشد دیگر نیاز دارد.
از لحاظ عددی فاصله زیادی نیست.
اما ادامه مسیر احتمالاً آسانتر از رشد هفتههای گذشته نخواهد بود. هرچه قیمت سهام بالاتر میرود، انگیزه فروش صاحبان سهامی که در سطوح پایینتر خرید کردهاند نیز بیشتر میشود.
برای رسیدن بورس به ۸ میلیون واحد، سه عامل اهمیت زیادی دارند:
ارزش معاملات باید در سطوح بالا باقی بماند، ورود پول حقیقی نباید به خروج مستمر تبدیل شود و ریسکهای سیاسی و اقتصادی جدیدی به بازار تحمیل نشود.
اگر ارزش معاملات بعد از رکورد امروز ناگهان افت کند، میتواند نشانه کاهش قدرت خریداران باشد.
رشد بورس تمام شده است؟
رفتار امروز به تنهایی نشانه پایان روند صعودی نیست.
ثبت بیش از ۶۸ همت معامله و ورود بیش از دو همت پول نشان میدهد همچنان تقاضای قابل توجهی در بازار وجود دارد. از طرف دیگر، عقبنشینی شدید شاخص از سقف روزانه و منفی شدن شاخص هموزن هشداری است که نمیتوان نادیده گرفت.
بنابراین بازار احتمالاً وارد مرحلهای شده که دیگر صرفاً سبز بودن شاخص برای تحلیل آن کافی نیست.
از اینجا به بعد باید دید پول در چه صنایعی میماند، ارزش معاملات چه مسیری را طی میکند و آیا خریداران توان جذب عرضه سهامداران کوتاهمدت را دارند یا خیر.
بورس امروز نشان داد هنوز خریدار دارد؛ اما برای نخستینبار در موج اخیر، فروشندگان هم قدرت خود را جدیتر به رخ کشیدند.