قیمت طلا تا پایان سال / پیشبینی بانکهای بزرگ از آینده طلا؛ طلای ۳۰ میلیونی چقدر نزدیک است؟
قیمت جهانی طلا دوباره به یکی از مهمترین سوژههای بازارهای مالی تبدیل شده است. در حالی که نگرانی از افزایش نرخ بهره آمریکا در کوتاهمدت فشارهایی بر اونس وارد کرده، UBS، سیتی، گلدمن ساکس و چند بانک بزرگ دیگر همچنان چشمانداز میانمدت و بلندمدت مثبتی برای طلا ترسیم میکنند. برخی پیشبینیها از بازگشت اونس به محدوده ۵ هزار دلار حکایت دارند و UBS حتی هدف ۵۴۰۰ دلاری را برای ۱۲ ماه آینده مطرح کرده است. اما تحقق چنین سناریویی برای طلای ایران چه معنایی دارد؟
بازار جهانی طلا در هفتههای اخیر شرایط متناقضی را تجربه کرده است. از یک طرف، افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا و بالا رفتن احتمال سیاست پولی انقباضیتر فدرال رزرو، جذابیت دارایی بدون سودی مانند طلا را کاهش میدهد. از طرف دیگر، تنشهای ژئوپلیتیکی، نگرانی از وضعیت مالی دولتها، خرید بانکهای مرکزی و تلاش برای کاهش وابستگی به دلار همچنان از قیمت طلا حمایت میکنند.
در معاملات ۹ سپتامبر، قیمت لحظهای طلا با بیش از یک درصد افزایش به حدود ۴۴۱۴ دلار در هر اونس رسید. تضعیف نسبی دلار در کنار ادامه تنشهای خاورمیانه از قیمت طلا حمایت کرد، هرچند بازار همچنان منتظر دادههای تورمی آمریکا و تصمیم بعدی فدرال رزرو است.
عملکرد ماه اوت نیز نشان میدهد تقاضا برای طلا همچنان قدرتمند است. شورای جهانی طلا اعلام کرده که اونس در ماه اوت حدود ۱۳ درصد رشد کرد و این ماه به سومین ماه پربازده طلا طی حدود ۲۵ سال گذشته تبدیل شد. ورود پول به ETFهای طلا، معاملات آتی و ضعف دلار از مهمترین عوامل این جهش بودند.
بانکهای بزرگ چه قیمتی برای طلا پیشبینی میکنند؟
پیشبینی مؤسسات بزرگ کاملاً یکسان نیست و حتی افق زمانی آنها نیز متفاوت است؛ با این حال وجه مشترک بخش بزرگی از این پیشبینیها این است که محدوده ۵ هزار دلار دیگر یک سناریوی بسیار دور از ذهن تلقی نمیشود.
| مؤسسه | پیشبینی طلا | افق زمانی |
|---|---|---|
| UBS | ۵۴۰۰ دلار | ۱۲ ماه آینده |
| Citi | ۴۸۰۰ دلار | ۰ تا ۳ ماه |
| Citi | ۵۰۰۰ دلار | ۶ تا ۱۲ ماه |
| Goldman Sachs | ۴۹۰۰ دلار | پایان ۲۰۲۶ |
| JPMorgan | ۴۵۰۰ دلار | میانگین سهماهه چهارم ۲۰۲۶ |
| HSBC | ۴۷۵۰ دلار | پایان ۲۰۲۶ |
| Morgan Stanley | بیش از ۵۰۰۰ دلار | ۲۰۲۷ |
| Bank of America | ۵۰۰۰ دلار | پس از پایان چرخه انقباضی؛ مسیر صعودی تا ۲۰۲۷ |
نکته مهم این جدول، اختلاف پیشبینیهاست. JPMorgan همچنان نسبت به کوتاهمدت محتاطتر است و میانگین ۴۵۰۰ دلار را برای سهماهه پایانی امسال در نظر گرفته، در حالی که UBS و Citi سناریوهای بسیار صعودیتری را دنبال میکنند.
UBS چرا هنوز روی طلا صعودی است؟
UBS در گزارش تازه خود در ۸ سپتامبر تأکید کرده که فشار نرخ بهره میتواند در کوتاهمدت ادامه داشته باشد. این بانک اکنون انتظار دارد فدرال رزرو تا پایان سال در مجموع ۵۰ واحد پایه نرخ بهره را افزایش دهد؛ اتفاقی که میتواند بازده واقعی اوراق و ارزش دلار را بالا ببرد و برای طلا عامل منفی باشد.
اما UBS معتقد است این مسئله داستان بلندمدت طلا را تغییر نمیدهد.
یکی از مهمترین دلایل، تقاضای بانکهای مرکزی است. بانک مرکزی چین فقط در ماه اوت ۶۵۰ هزار اونس، معادل حدود ۲۰ تن طلا خرید و روند خرید طلای پکن برای بیستودومین ماه متوالی ادامه پیدا کرد. UBS انتظار دارد مجموع خرید بانکهای مرکزی جهان همچنان در محدوده ۷۵۰ تا هزار تن در سال باقی بماند.
این بانک همچنین به بدهی بالای دولتها، نگرانی درباره پایداری مالی آمریکا، تورم و روند تدریجی تنوعبخشی ذخایر ارزی اشاره میکند. بر همین اساس، UBS در گزارش ۲۵ اوت هدف ۵۴۰۰ دلار در هر اونس طی ۱۲ ماه آینده را اعلام کرده بود و در گزارش تازهتر خود نیز اصل دیدگاه مثبت بلندمدت را حفظ کرده است.
قیمت جهانی طلا تنها نیمی از داستان ایران است
اما برای خریدار ایرانی، پیشبینی اونس بهتنهایی کافی نیست. قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران تقریباً از حاصلضرب دو متغیر اصلی شکل میگیرد: قیمت جهانی اونس و نرخ دلار داخلی.
به همین دلیل ممکن است اونس جهانی افزایش پیدا نکند، اما رشد دلار قیمت طلای داخلی را بالا ببرد؛ یا برعکس، صعود اونس با کاهش نرخ ارز تا حدی خنثی شود.
برای بررسی همزمان این دو متغیر میتوان یک تحلیل حساسیت انجام داد.
تحلیل حساسیت قیمت طلای ۱۸ عیار
اعداد جدول زیر میلیون تومان به ازای هر گرم طلای ۱۸ عیار هستند. محاسبات بر اساس ارزش ذاتی طلا انجام شده و حباب، کارمزد، اختلاف خرید و فروش و سایر عوامل بازار داخلی در آن لحاظ نشده است.
طلای ۳۰ میلیونی چقدر دور است؟
این جدول شاید مهمترین بخش ماجرا برای بازار ایران باشد.
در سناریوی اونس ۵ هزار دلاری، اگر دلار در محدوده ۲۲۰ هزار تومان باقی بماند، ارزش نظری طلای ۱۸ عیار حدود ۲۶.۵ میلیون توماناست. اما با دلار ۲۶۰ هزار تومانی همین اونس ۵ هزار دلاری، قیمت نظری را به بیش از ۳۱ میلیون تومان میرساند.
در واقع با اونس ۵ هزار دلاری، برای رسیدن طلای ۱۸ عیار به سطح ۳۰ میلیون تومان، دلار تقریباً باید به ۲۴۹ هزار تومان برسد.
سناریوی UBS جالبتر است. اگر اونس به هدف ۵۴۰۰ دلاری این بانک برسد، حتی با دلار حدود ۲۳۰ هزار تومان نیز قیمت نظری هر گرم طلای ۱۸ عیار به نزدیکی ۳۰ میلیون تومان میرسد.
به عبارت دیگر، برای رسیدن طلای ایران به ۳۰ میلیون تومان الزاماً نیازی نیست هم اونس جهانی و هم دلار جهشهای بسیار بزرگی داشته باشند؛ حرکت متوسط هر دو متغیر میتواند چنین سطحی را در دسترس قرار دهد.
چه چیزی میتواند این سناریو را خراب کند؟
البته پیشبینیهای بانکهای بزرگ تضمین وقوع قیمتهای ۵ هزار یا ۵۴۰۰ دلاری نیستند. مهمترین ریسک فعلی برای بازار طلا، ماندگاری تورم آمریکا و ادامه سیاست پولی انقباضی فدرال رزرو است.
UBS نیز صراحتاً میگوید افزایش نرخهای واقعی و تقویت دلار در کوتاهمدت میتواند فشار بر طلا را ادامه دهد. Citi با وجود هدف ۵ هزار دلاری، افت قیمتها را بیشتر به عنوان فرصت خرید میبیند و JPMorgan نسبت به دیگر مؤسسات محتاطتر باقی مانده است.
در سمت مقابل، ادامه خرید بانکهای مرکزی، کاهش تدریجی وابستگی ذخایر جهانی به دلار، کسری بودجه و بدهی دولتها و تشدید نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی میتوانند بار دیگر موتور صعودی طلا را روشن کنند.
آیا طلای ۳۰ میلیونی دیگر سناریوی عجیبی است؟
با کنار هم قرار دادن پیشبینی بانکهای بزرگ و تحلیل حساسیت بازار ایران، میتوان گفت طلای ۳۰ میلیون تومانی دیگر صرفاً یک سناریوی افراطی نیست. رسیدن اونس به محدوده ۵ هزار دلار و دلار به حوالی ۲۵۰ هزار تومان تقریباً برای تحقق این قیمت کافی است.
اما مسیر احتمالاً خطی نخواهد بود. بازار جهانی طلا در ماههای آینده میان دو نیروی قدرتمند گرفتار است: از یک طرف نرخ بهره بالا و دلار قوی، و از طرف دیگر خرید بانکهای مرکزی، بدهی دولتها و ریسکهای ژئوپلیتیکی.
