طلای ۱۸ عیار بخریم یا دلار؟ / کدام‌یک در شرایط فعلی انتخاب بهتری است؟
طلای ۱۸ عیار بخریم یا دلار؟ در شرایطی که هم بازار جهانی طلا تحت فشار نرخ بهره آمریکا قرار گرفته و هم اقتصاد ایران همچنان با تورم، رشد نقدینگی و نااطمینانی سیاسی روبه‌رو است، پاسخ این سؤال بیش از هر چیز به افق سرمایه‌گذاری بستگی دارد. دلار مستقیماً از تغییر ارزش ریال اثر می‌گیرد، اما طلای ۱۸ عیار دو موتور دارد: نرخ ارز داخلی و قیمت جهانی اونس.
همین تفاوت باعث می‌شود در بعضی دوره‌ها دلار از طلا جلو بزند و در دوره‌ای دیگر، رشد همزمان اونس و متغیرهای داخلی بازده طلا را بیشتر کند. بنابراین مقایسه این دو فقط با نگاه کردن به بازده یک ماه گذشته نتیجه دقیقی نمی‌دهد.
دلار ساده‌تر است؛ طلا دو موتور دارد
دارایی ارزی در ایران بیش از هر چیز پوششی در برابر کاهش ارزش ریال است. اگر تورم، کسری بودجه و رشد نقدینگی ادامه پیدا کند، در افق بلندمدت فشار روی ارزش پول ملی نیز باقی می‌ماند و همین موضوع از دارایی‌های ارزی حمایت می‌کند.
طلای ۱۸ عیار علاوه بر همین عامل، از اونس جهانی نیز تأثیر می‌گیرد. وقتی اونس و نرخ ارز همزمان صعودی باشند، طلا می‌تواند بسیار سریع‌تر حرکت کند؛ اما اگر اونس جهانی نزولی شود، بخشی از رشد داخلی خنثی خواهد شد. در هفته‌های اخیر دقیقاً همین عامل جهانی به نقطه ضعف طلا تبدیل شده است.
چرا طلا الان تحت فشار بیشتری است؟
طلای جهانی از سقف تاریخی بالاتر از ۵۵۰۰ دلار فاصله زیادی گرفته و به زیر ۴۰۰۰ دلار نیز رسیده است. افزایش قیمت انرژی پس از جنگ ایران، تورم آمریکا را دوباره بالا برده و احتمال بالا ماندن یا افزایش دوباره نرخ بهره فدرال رزرو را بیشتر کرده است. نرخ بهره بالاتر معمولاً به زیان طلاست، زیرا نگهداری فلزی که سود دوره‌ای نمی‌دهد در برابر اوراق بهره‌دار جذابیت کمتری پیدا می‌کند.
در نتیجه در کوتاه‌مدت طلای ۱۸ عیار یک ریسک اضافه نسبت به دلار دارد: ممکن است همزمان از افت اونس جهانی و اصلاح متغیرهای داخلی فشار بگیرد. به همین دلیل اگر هدف فقط چند هفته آینده باشد، مسیر طلا می‌تواند پرنوسان‌تر باشد.
در بلندمدت کدام‌یک پوشش تورمی بهتری است؟
در افق بلندتر شرایط عوض می‌شود. مشکلاتی مانند کسری بودجه، رشد نقدینگی و تورم با یک خبر سیاسی از بین نمی‌روند. حتی اگر کاهش تنش باعث یک اصلاح مقطعی در دارایی‌های ارزی شود، برای تثبیت این کاهش باید متغیرهای بنیادی اقتصاد نیز تغییر کنند.
طلا در چنین افقی مزیت تنوع بیشتری دارد. اگر فشار تورمی داخل ادامه پیدا کند از متغیرهای داخلی اثر می‌گیرد و اگر در آینده چرخه نرخ بهره جهانی تغییر کند، اونس نیز می‌تواند دوباره به موتور دوم آن تبدیل شود. دلار چنین موتور مستقلی در بازار جهانی ندارد.
چه زمانی دلار می‌تواند بهتر عمل کند؟
اگر یک شوک سیاسی یا امنیتی مستقیماً تقاضای داخلی برای ارز را بالا ببرد، دارایی ارزی می‌تواند سریع‌تر واکنش نشان دهد. همین‌طور اگر اونس جهانی همچنان تحت فشار افزایش نرخ بهره بماند، ممکن است دلار برای مدتی از طلای ۱۸ عیار بازده بیشتری داشته باشد.
در مقابل، یک خبر سیاسی مثبت می‌تواند روی دارایی ارزی فشار زیادی ایجاد کند. اگر همزمان اونس جهانی نیز ضعیف باشد، طلای ۱۸ عیار نیز کاهش پیدا می‌کند؛ اما اگر اونس در حال صعود باشد، می‌تواند بخشی از این فشار داخلی را جبران کند.
بالاخره طلا بخریم یا دلار؟
اگر افق سرمایه‌گذاری کوتاه باشد، دلار بیشتر یک معامله روی شرایط داخلی اقتصاد و سیاست است؛ اما طلای ۱۸ عیار همزمان یک معامله روی ایران و بازار جهانی طلاست. همین موضوع طلا را پیچیده‌تر، اما در افق بلندمدت متنوع‌تر می‌کند.
برای سرمایه‌گذاری بلندمدت، طلای ۱۸ عیار مزیت مهمی دارد: تمام سرنوشت آن به یک متغیر وابسته نیست. با این حال در شرایطی که اونس جهانی هنوز تحت فشار است، ورود یکجای سرمایه به طلا نیز می‌تواند ریسک داشته باشد.
به همین دلیل انتخاب میان طلا و دلار نباید به یک شرط‌بندی صفر و صدی تبدیل شود. دلار پوشش مستقیم‌تری در برابر افت ارزش ریال است و طلا پوشش متنوع‌تری در برابر تورم داخلی و تحولات جهانی؛ تفاوت اصلی در افق زمانی و میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار است.
