طلا و دلار بعد از تصمیم فدرال رزرو چه میشوند؟ / سه سناریوی بازار برای امشب
چند ساعت مانده به تصمیم فدرال رزرو، بازارهای جهانی با وضعیت نسبتاً عجیبی روبهرو هستند. معاملهگران تقریباً مطمئناند که بانک مرکزی آمریکا نرخ بهره را ۲۵ واحد پایه افزایش خواهد داد، اما نه دلار رفتار بازاری را دارد که در آستانه یک خبر کاملاً صعودی قرار گرفته و نه طلا نشانههای بازاری را نشان میدهد که از نرخ بهره بالاتر هراس داشته باشد.
اونس طلا روز چهارشنبه بیش از یک درصد رشد کرد و تا محدوده ۴۳۵۰ دلار بالا رفت، در حالی که دلار آمریکا نیز نزدیک بالاترین سطوح چند هفته اخیر باقی مانده است. این همزیستی ظاهراً متناقض نشان میدهد که معامله اصلی بازار دیگر بر سر تصمیم امشب نیست؛ معاملهگران در حال شرطبندی روی اتفاقی هستند که بعد از آن خواهد افتاد.
بازار آتی نرخ بهره احتمال بسیار بالایی برای افزایش ۲۵ واحدی در نظر گرفته و نظرسنجی رویترز نیز نشان میدهد ۸۵ درصد اقتصاددانان انتظار دارند نرخ بهره به محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد برسد. این تغییر انتظارات بسیار سریع بوده است. تنها چند هفته قبل، بحث اصلی بازار این بود که فدرال رزرو چه زمانی دوباره کاهش نرخ بهره را آغاز خواهد کرد؛ اما افزایش قیمت انرژی، دادههای تورمی قویتر و مقاومت اقتصاد آمریکا، این روایت را تقریباً وارونه کرده است. دادههای جدید فروش خردهفروشی نیز به این تصویر اضافه شد: فروش ماه اوت ۱.۲ درصد افزایش یافت و شاخص هسته فروش خردهفروشی ۱.۴ درصد بالا رفت، ارقامی که نشان میدهند تقاضای داخلی هنوز آنقدر ضعیف نشده که بانک مرکزی آمریکا مجبور باشد از مقابله با تورم عقب بنشیند.
اما دقیقاً همین قطعیت نسبی درباره افزایش نرخ است که واکنش امشب طلا و دلار را پیچیده میکند. در بازارهای مالی، یک خبر زمانی بیشترین اثر را دارد که با آنچه قبلاً در قیمتها وارد شده تفاوت داشته باشد. اگر همه انتظار افزایش ۲۵ واحدی داشته باشند و فدرال رزرو دقیقاً همان کار را انجام دهد، خود تصمیم شاید ظرف چند دقیقه اهمیتش را از دست بدهد. در آن صورت بازار بلافاصله سراغ نمودار نقطهای فدرال رزرو، پیشبینی تورم و رشد اقتصادی و مهمتر از همه سخنان رئیس فد خواهد رفت تا بفهمد افزایش امشب یک اقدام موقت برای مهار موج جدید تورم است یا نخستین مرحله از یک دوره تازه سیاست پولی انقباضی.
طلا چرا از افزایش نرخ نمیترسد؟
رفتار طلا در ساعات منتهی به جلسه شاید بهترین نشانه برای فهمیدن این تغییر باشد. به طور معمول نرخ بهره بالاتر و افزایش بازده اوراق خزانه آمریکا برای طلایی که سود دورهای پرداخت نمیکند، خبر منفی محسوب میشود. همین سازوکار در هفتههای اخیر نیز دیده شد؛ زمانی که رشد انتظارات نرخ بهره، افزایش بازده اوراق و دلار قویتر اونس را تحت فشار قرار داد. اما روز چهارشنبه، با عقبنشینی بازده اوراق و کاهش قیمت نفت، طلا توانست بیش از یک درصد رشد کند و دوباره به محدوده ۴۳۵۰ دلار برسد.
این حرکت لزوماً به این معنا نیست که بازار طلا نسبت به نرخ بهره بیتفاوت شده است. معنای مهمتر آن این است که معاملهگران میان «یک افزایش نرخ» و «یک چرخه افزایش نرخ» تفاوت قائل شدهاند. اگر فدرال رزرو امشب نرخ را بالا ببرد اما در Dot Plot نشان دهد که افزایشهای بعدی محدود خواهد بود، بازار ممکن است نتیجه بگیرد سختترین بخش خبر از قبل وارد قیمت شده است. در چنین شرایطی کاهش بازده اوراق یا عقبنشینی دلار میتواند فضای تنفس تازهای برای طلا ایجاد کند؛ حتی در شبی که نرخ بهره آمریکا رسماً افزایش یافته است.
دلار از طرف دیگر با مسئلهای تقریباً معکوس روبهروست. بخش مهمی از رشد اخیر دلار بر پایه همین انتظار بنا شده که فدرال رزرو فقط یک بار دست به افزایش نرخ نخواهد زد. معاملات بازار اکنون چند افزایش ۲۵ واحدی دیگر را تا سال آینده قیمتگذاری کردهاند و برخی قیمتگذاریها حتی نرخ سیاستی نزدیک ۴.۶ درصد را در ادامه مسیر نشان میدهند. چنین انتظاری یعنی سطح توقع از فدرال رزرو بسیار بالا رفته است. اگر بانک مرکزی آمریکا نتواند این روایت تندروانه را تأیید کند، دلار ممکن است با همان پدیدهای روبهرو شود که معاملهگران آن را «خرید شایعه و فروش خبر» مینامند؛ یعنی دلار پیش از جلسه با انتظار افزایش نرخ بالا آمده باشد و پس از تحقق همان افزایش، بخشی از رشد خود را پس بدهد.
نبرد اصلی بر سر افزایش دوم است
به همین دلیل مهمترین سؤال امشب احتمالاً این نیست که فدرال رزرو نرخ بهره را بالا میبرد یا نه. سؤال مهمتر این است که آیا بازار باید منتظر افزایش دوم در ماههای آینده باشد. اگر Dot Plot مسیر نرخ بهره را بالاتر ببرد و رئیس فدرال رزرو بر خطر ماندگاری تورم، قدرت اقتصاد و ضرورت ادامه سیاست محدودکننده تأکید کند، بازده اوراق میتواند بار دیگر به سمت بالا حرکت کند. چنین ترکیبی معمولاً بهترین سناریو برای دلار و دشوارترین سناریو برای طلاست؛ زیرا هم نرخ واقعی مورد انتظار بالا میرود و هم نگهداری داراییهای دلاری جذابتر میشود.
اما اگر افزایش ۲۵ واحدی با پیامی محتاطانه همراه شود، جهت حرکت میتواند کاملاً برعکس باشد. فدرال رزرو ممکن است نرخ را بالا ببرد ولی همزمان تأکید کند که افزایشهای بعدی قطعی نیستند و به رفتار تورم، بازار کار و قیمت انرژی بستگی دارند. چنین لحنی برای بازاری که حتی چند مرحله دیگر افزایش نرخ را در قیمتها قرار داده، میتواند یک غافلگیری نرم محسوب شود. بخشی از انتظارات انقباضی خارج میشود، بازده اوراق امکان عقبنشینی پیدا میکند و در آن صورت طلا میتواند رشد کند و دلار با فشار فروش مواجه شود؛ واکنشی که در نگاه اول برای کسی که فقط تیتر «افزایش نرخ بهره» را دیده متناقض به نظر خواهد رسید.
سناریوی سوم، یعنی ثابت ماندن نرخ بهره، همچنان احتمال بسیار کمتری دارد، اما دقیقاً به همین دلیل میتواند شدیدترین واکنش اولیه را ایجاد کند. وقتی بخش بزرگی از بازار برای افزایش نرخ موقعیت گرفته است، عدم افزایش میتواند معاملهگران را مجبور به بستن سریع موقعیتهای خود کند. واکنش اولیه در چنین وضعیتی احتمالاً افت دلار و جهش طلا خواهد بود، هرچند دوام این حرکت کاملاً به توضیح فدرال رزرو بستگی دارد. اگر بانک مرکزی صرفاً افزایش نرخ را یک جلسه به تأخیر انداخته باشد، بازار میتواند خیلی زود بخش مهمی از واکنش اولیه را پس بگیرد.
در نتیجه طلا و دلار امشب بیش از آنکه به عددی که در تیتر خبر فدرال رزرو ظاهر میشود واکنش نشان دهند، به فاصله میان انتظارات بازار و پیام واقعی بانک مرکزی آمریکا حساس خواهند بود. افزایش ۲۵ واحدی تقریباً به سناریوی پایه تبدیل شده است و به تنهایی اطلاعات تازه زیادی در اختیار معاملهگران نمیگذارد. چیزی که میتواند جهت حرکت بعدی بازار را مشخص کند، پاسخ فدرال رزرو به یک پرسش سادهتر اما بسیار مهمتر است: آیا افزایش امشب پایان واکنش بانک مرکزی به موج جدید تورم است، یا آغاز یک چرخه تازه افزایش نرخ بهره؟
برای طلا و دلار، تفاوت میان این دو پاسخ میتواند مهمتر از خود افزایش نرخ امشب باشد.