چرا فدرال رزرو دوباره به فکر افزایش نرخ افتاد؟ / نفت ۱۰۰ دلاری معادلات را به هم زد
تنها چند روز کافی بود تا انتظارات بازار درباره فدرال رزرو تغییر کند. در حالی که تا ابتدای سپتامبر بخش بزرگی از اقتصاددانان انتظار داشتند نرخ بهره آمریکا تا پایان سال بدون تغییر باقی بماند، اکنون بازار با احتمال بسیار بالایی افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر را قیمتگذاری میکند.
پشت این چرخش یک عامل واحد قرار ندارد؛ تورم، نفت، بازار کار و افزایش بازده اوراق در کنار یکدیگر شرایطی ساختهاند که فدرال رزرو را دوباره در برابر خطر ماندگار شدن تورم قرار داده است.
نفت ۱۰۰ دلاری چرا برای فدرال رزرو مهم است؟
قیمت نفت در روزهای اخیر به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده و بر اساس گزارش رویترز، نفت در معاملات اخیر حتی بالای محدوده ۱۰۵ دلار قرار گرفته است. همزمان نگرانیهای ژئوپلیتیکی نیز ریسک ادامه قیمتهای بالای انرژی را افزایش دادهاند.
فدرال رزرو مستقیماً قیمت نفت را هدفگذاری نمیکند، اما افزایش پایدار انرژی میتواند از چند مسیر وارد تورم شود؛ از قیمت بنزین و حملونقل گرفته تا هزینه تولید و توزیع کالا.
خطر بزرگتر زمانی ایجاد میشود که افزایش قیمت انرژی به انتظارات تورمی سرایت کند. اگر خانوارها و بنگاهها انتظار داشته باشند قیمتها برای مدت طولانیتری بالا بماند، کنترل تورم برای بانک مرکزی دشوارتر میشود.
به همین دلیل نفت ۱۰۰ دلاری صرفاً یک خبر در بازار انرژی نیست؛ میتواند مستقیماً بر انتظارات درباره مسیر نرخ بهره آمریکا اثر بگذارد.
تورم آمریکا هنوز تمام نشده است
دادههای تورمی جدید نیز فشار را بر فدرال رزرو بیشتر کردهاند.
شاخص قیمت مصرفکننده آمریکا در ماه آگوست ۰.۴ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافت و تورم سالانه در ۳.۴ درصد باقی ماند. تورم هسته نیز ۰.۳ درصد ماهانه و ۲.۴ درصد سالانه رشد کرد. انتشار همین داده باعث شد احتمال افزایش نرخ بهره در بازار به شکل محسوسی بالا برود.
مسئله فدرال رزرو اکنون این است که با وجود دوره قبلی سیاست پولی انقباضی، تورم همچنان کاملاً به هدف ۲ درصدی بازنگشته و شوک جدید انرژی میتواند مسیر کاهش آن را طولانیتر کند.
بازار اوراق زنگ خطر را به صدا درآورد
یکی از مهمترین نشانههای تغییر فضای بازار را میتوان در اوراق خزانهداری آمریکا دید.
بازده اوراق ۱۰ ساله آمریکا در روز سهشنبه تا ۵.۰۴۱ درصد بالا رفت؛ سطحی که از سال ۲۰۰۷ مشاهده نشده بود. در همان زمان دلار نیز تقویت شد و معاملهگران احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست چهارشنبه را تا حدود ۹۵ درصد بالا بردند.
افزایش بازده اوراق نشان میدهد بازار خود را برای محیطی با نرخهای بهره بالاتر آماده کرده است.
اما برای فهم دقیقتر انتظار بازار از فدرال رزرو، بازده اوراق دوساله اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا نسبت به تغییر انتظارات سیاست پولی حساستر است.
تغییر بزرگ در پیشبینی بانکهای والاستریت
چرخش انتظارات فقط به معاملهگران محدود نمانده است.
بانکها و موسسات بزرگی که پیشتر انتظار ثبات نرخ بهره را داشتند، طی روزهای اخیر پیشبینی خود را تغییر دادهاند. گلدمن ساکس، جیپی مورگان، HSBC و دویچهبانک اکنون افزایش نرخ بهره در سپتامبر را پیشبینی میکنند. مورگان استنلی نیز سناریوی خود را سختگیرانهتر کرده و دو افزایش نرخ در سال جاری را در نظر گرفته است.
این تغییر سریع نشان میدهد مسئله فقط افزایش قیمت نفت نیست؛ ترکیب تورم بالاتر از هدف، اقتصاد نسبتاً مقاوم و افزایش دوباره فشارهای قیمتی باعث شده احتمال سیاست پولی سختگیرانهتر افزایش پیدا کند.
افزایش نرخ بهره امشب پایان ماجرا نیست
با این حال، مهمترین سؤال جلسه امشب شاید این نباشد که نرخ بهره ۲۵ واحد پایه افزایش پیدا میکند یا نه.
وقتی احتمال افزایش نرخ تا این اندازه در قیمتها منعکس شده، سؤال بعدی برای بازار این خواهد بود:
آیا فدرال رزرو فقط یک بار نرخ بهره را افزایش میدهد یا یک دوره تازه افزایش نرخ آغاز شده است؟
پاسخ این سؤال را باید در داتپلات جدید، پیشبینی تورم فدرال رزرو و صحبتهای رئیس این بانک مرکزی جستوجو کرد.
اگر سیاستگذاران نشان دهند افزایش قیمت انرژی را یک شوک موقت میدانند، ممکن است افزایش نرخ امشب یک اقدام محدود باقی بماند. اما اگر نگرانی از ماندگار شدن تورم وارد پیشبینیهای فدرال رزرو شود، بازار میتواند خود را برای نرخهای بالاتر در ماههای آینده نیز آماده کند.
و این همان سناریویی است که برای طلا، دلار، بورس آمریکا و بازار اوراق اهمیت بسیار بیشتری از یک افزایش ساده ۲۵ واحد پایهای خواهد داشت.