۳ سهمی که می‌توانند تا سال آینده دو برابر شوند؟ / بورس زیر ذره‌بین
پیدا کردن سهمی که بتواند طی یک سال ۱۰۰ درصد بازدهی بدهد، در ظاهر شبیه پیدا کردن یک نماد کوچک و جا مانده از بازار است؛ اما واقعیت کمی متفاوت است. برای دو برابر شدن قیمت یک سهم، معمولاً باید اتفاقی در سودآوری شرکت رخ دهد که بازار هنوز تمام آن را در قیمت منعکس نکرده باشد؛ رشد تولید، جهش فروش، افزایش نرخ محصول یا تغییری که سود شرکت را وارد سطح تازه‌ای کند.
در میان نمادهای بازار، سه سهم شگستر، سجام و شبصیر از این منظر شرایط جالبی دارند. هر سه در ماه‌های گذشته حرکت‌های قابل توجهی داشته‌اند و دیگر نمی‌توان آنها را سهم‌های کاملاً جامانده دانست، اما هر کدام یک متغیر بنیادی دارند که در صورت ادامه روند فعلی می‌تواند داستان ارزش‌گذاری آنها را در سال آینده تغییر دهد.
این البته به معنای تضمین دو برابر شدن قیمت نیست. اتفاقاً بخشی از رشد انتظاری این شرکت‌ها قبلاً وارد قیمت شده و در هر سه نماد ریسک‌های مهمی وجود دارد. سؤال اصلی این است که آیا سودآوری آنها می‌تواند آن‌قدر رشد کند که حتی پس از صعود اخیر، فضای رشد دیگری برای قیمت باقی بماند؟
شگستر؛ شرکتی که فروشش ناگهان چند برابر شد
در میان این سه سهم، داستان شگستر از همه تهاجمی‌تر است. گسترش سوخت سبز زاگرس در شهریور حدود ۱.۲ همت فروش ثبت کرده؛ رقمی که تقریباً دو برابر مرداد بوده است. مجموع فروش شش‌ماهه شرکت نیز به حدود ۲.۶ همت رسیده و نسبت به دوره مشابه سال گذشته بیش از ۳۰۰ درصد افزایش یافته است.
اهمیت این اعداد فقط در درصدهای بزرگ نیست. مسئله اصلی این است که شگستر در حال عبور از دوره‌ای است که ظرفیت تولید و فروش آن در سطح پایین‌تری قرار داشت و اگر فروش ماه‌های اخیر به یک روند پایدار تبدیل شود، سود آینده شرکت می‌تواند تفاوت زیادی با سود تاریخی آن داشته باشد.
همین موضوع دلیل جذابیت سهم و در عین حال بزرگ‌ترین ریسک آن است. ارزش‌گذاری شگستر بر اساس سود گذشته بالا به نظر می‌رسد و نسبت قیمت به سود تاریخی سهم در محدوده‌ای قرار دارد که نمی‌توان آن را ارزان نامید. بنابراین کسی که شگستر را برای سال آینده می‌خرد، عملاً روی سود گذشته سرمایه‌گذاری نمی‌کند؛ روی این فرض شرط می‌بندد که جهش فروش ماه‌های اخیر به جهش سود در گزارش‌های بعدی منجر شود.
اگر این اتفاق بیفتد، P/E ظاهراً بالای امروز می‌تواند با رشد مخرج کسر به سرعت پایین بیاید. اما اگر فروش شهریور یک اتفاق مقطعی باشد، بخش مهمی از انتظاراتی که وارد قیمت شده می‌تواند زیر سؤال برود. شگستر از میان این سه نماد شاید بیشترین ظرفیت رشد را داشته باشد، اما این ظرفیت همراه با بیشترین وابستگی به تحقق سناریوی آینده است.
سجام؛ سهمی که سودش از فروش سریع‌تر رشد کرده است
داستان مجتمع سیمان غرب آسیا متفاوت است. در سجام فقط با رشد درآمد روبه‌رو نیستیم؛ حاشیه سود شرکت نیز به شکل قابل توجهی بهبود پیدا کرده است. درآمد عملیاتی شش‌ماهه نسبت به دوره مشابه تقریباً دو برابر شده، اما رشد سود ناخالص بسیار بیشتر بوده و سود عملیاتی نیز چند برابر شده است.
این تفاوت مهمی است. افزایش فروش همیشه به معنای افزایش ارزش یک شرکت نیست؛ اگر بهای تمام‌شده نیز همزمان بالا برود، بخش زیادی از رشد درآمد از بین می‌رود. در سجام اما بخش قابل توجهی از افزایش درآمد به پایین صورت سود و زیان رسیده و همین اتفاق سهم را از نظر بنیادی جذاب‌تر می‌کند.
عملکرد ماهانه نیز هنوز نشانه‌ای از توقف کامل این روند نشان نمی‌دهد. فروش شهریور نسبت به ماه قبل نزدیک به ۴۷ درصد رشد کرده و فروش تجمعی شرکت در سال مالی جاری حدود ۶۸ درصد بالاتر از دوره مشابه قرار گرفته است. در عین حال بخشی از فروش شرکت صادراتی است؛ موضوعی که در صورت رشد نرخ ارز می‌تواند روی درآمد ریالی شرکت اثرگذار باشد.
اما سجام یک تفاوت اساسی با سهمی دارد که تازه کشف شده باشد: قیمت آن پیش از این رشد بسیار سنگینی را تجربه کرده است. بنابراین داستان دو برابر شدن دوباره، دیگر فقط با تکرار عملکرد قبلی امکان‌پذیر نیست و شرکت باید سودآوری بالاتر را در گزارش‌های بعدی تثبیت کند. نقطه قوت سهم این است که نسبت قیمت به سود آن، با وجود رشد قیمت، هنوز در محدوده‌ای قرار دارد که اگر سود شرکت ادامه پیدا کند می‌تواند قابل دفاع باشد.
شبصیر؛ سهم ارزان با یک علامت سؤال بزرگ
شبصیر شاید از نظر ارزش‌گذاری ساده‌ترین داستان را میان این سه سهم داشته باشد. با سود دوازده‌ماهه فعلی، نسبت قیمت به سود سهم حوالی محدوده ۵ تا ۶ قرار دارد؛ سطحی که در مقایسه با بسیاری از شرکت‌های بازار بالا نیست.
علاوه بر این، عملکرد سودآوری شرکت در دوره‌های اخیر تقویت شده و رشد نرخ فروش ABS به افزایش قابل توجه درآمد کمک کرده است. همین ترکیبِ P/E پایین و امکان رشد سود باعث می‌شود شبصیر روی کاغذ ظرفیت مناسبی برای افزایش ارزش داشته باشد.
اما یک عدد اجازه نمی‌دهد تحلیل سهم به همین سادگی تمام شود: تولید.
در شهریور، درآمد شرکت رشد قابل توجهی داشت اما حجم تولید به شکل شدیدی افت کرد و بخشی از فروش از موجودی‌های شرکت انجام شد. این یعنی درآمد خوب ماهانه الزاماً نشان‌دهنده وضعیت عادی خطوط تولید نیست. برای ادامه داستان صعودی شبصیر، بازار باید در گزارش‌های بعدی نشانه‌های بازگشت تولید به سطح پایدار را ببیند.
اگر تولید عادی شود و نرخ‌های فروش نیز در سطوح مناسب باقی بمانند، شبصیر می‌تواند همزمان از دو عامل استفاده کند؛ رشد سود و افزایش ضریب ارزش‌گذاری. این دقیقاً همان ترکیبی است که در برخی دوره‌ها می‌تواند بازده بسیار بالایی برای یک سهم بسازد. اما ادامه ضعف تولید می‌تواند کل این سناریو را مختل کند.
کدام‌یک شانس بیشتری برای دو برابر شدن دارد؟
نکته جالب این است که مسیر رشد احتمالی این سه سهم یکسان نیست. شگستر روی تحول عملیاتی و جهش فروش آینده شرط بسته، سجام روی رشد سودآوری و حاشیه سود بالا و شبصیر روی ترکیبی از ارزندگی و بازگشت تولید قرار دارد.
شگستر در صورت تثبیت فروش‌های جدید می‌تواند تغییر بزرگی در سود آینده خود ایجاد کند، اما قیمت سهم از هم‌اکنون بخشی از این انتظار را پیش‌خور کرده است. سجام صورت‌های مالی قوی‌تری نشان داده اما خودش نیز یک رشد بزرگ قیمتی را پشت سر گذاشته است. شبصیر از نظر P/E ارزان‌تر به نظر می‌رسد، ولی بازار برای اطمینان از ادامه سودآوری آن باید وضعیت تولید را زیر نظر بگیرد.
بنابراین دو برابر شدن هیچ‌کدام از این سه سهم نتیجه قطعی نیست. برای رسیدن به چنین بازدهی، لازم است اتفاق‌هایی که امروز فقط در قالب «سناریو» دیده می‌شوند، طی گزارش‌های آینده به عدد واقعی تبدیل شوند.
اما اگر قرار باشد در بازار به دنبال سهم‌هایی بگردیم که امکان یک تغییر جدی در سودآوری آنها وجود دارد، شگستر، سجام و شبصیر سه نمادی هستند که ارزش دارند گزارش‌های ماهانه و فصلی بعدی آنها با دقت بیشتری دنبال شود. در نهایت، سهمی دو برابر می‌شود که سود آن بتواند از قیمتش سریع‌تر رشد کند؛ نه صرفاً سهمی که داستان جذاب‌تری در بازار دارد.
